Powiat rybnicki, dzielnica miasta Czerwionka-Leszczyny
Rys historyczny i stan obecny:
Neoklasycystyczny dwór w tzw. stylu włoskich willi, wzniesiony w latach 1882-83 przez Konrada von Bartelta, w miejscu drewnianego dworu. Budynek na planie prostokąta, z czworoboczną wieżą przy głównym wejściu i niewielkimi, jednoosiowymi ryzalitami w elewacjach bocznych. Pałac jednopiętrowy, nakryty płaskim dachem, pod którego okapem umieszczono dekoracyjne belkowanie. Podziały elewacji wyznaczają gzymsy między-piętrowy i koronujący. Okna w skromnych profilach. Budynek podpiwniczony, murowany, otynkowany, niewielki portal obramowuje główne wejście. Wieża trzykondygnacyjna, na ostatniej kondygnacji posiada zabudowany taras widokowy typu belvedere. Obecnie w budynku mieści się biblioteka. W pobliżu resztki zaniedbanego parku krajobrazowego oraz zrujnowany budynek gospodarczy. Teren nie jest ogrodzony, budynek można obejrzeć z zewnątrz.
Aktualizacja
Dwór w ostatnim czasie odzyskał dawny blask dzięki generalnemu remontowi przeprowadzonemu w latach 2020-2021. Dbając o jego pierwotny kształt i wygląd zabytku m.in. dobudowano taras przed obiektem. Przeprowadzono kompleksowy remont elewacji z odtworzeniem detali architektonicznych.Wewnątrz prowadzono również prace wyburzeniowe, wymianę stropów z drewnianych na stalowo-żelbetowe, przebudowę ścian wewnętrznych, zmianę funkcji niektórych pomieszczeń, wykonanie dźwigu osobowego wewnątrz obiektu, naprawę i wymianę tynków, wymianę stolarki otworowej, wymianę wszystkich instalacji wewnętrznych c.o., elektrycznej wod. - kan. oraz realizację nowej instalacji wentylacji mechanicznej wraz z centralą. Zgodnie z poleceniem konserwatora zabytków odtworzona została zabytkowa klatka schodowa, a wszystkie drzwi, które podlegały ponownym montażom odrestaurowano, jako elementy zabytkowe budynku. Wykonano naprawę i konserwację więźby dachowej oraz wymianę pokrycia dachowego. Obiekt dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnością.Kompleksowe prace prowadzone przez lokalny samorząd pochłonęły ponad 13 milionów złotych. Odnowiono również otoczenie dworu. W dawnej rezydencji znajdują się sale szkoleniowo-konferencyjne i pomieszczenia biurowe, a także Placówka Wsparcia Dziennego dla dzieci. Teren wokół dworu obfituje w atrakcje dla różnych grup wiekowych. Jest nie tylko niewielki park, ale również siłownia, urządzenia „street workout”, plac zabaw, stanowiska do rodzinnego grillowania, miejsca do wypoczynku przy stawie, wreszcie boisko do siatkówki i koszykówki, które zimą można zmienić w atrakcyjne lodowisko.
Zdjęcia dworu z listopada 2025 roku
Zabytki w Leszczynach
Do rejestru zabytków w Leszczynach wpisano zespół pałacowy z końca XIX w. (nr rej.: 1280/81 z 17.12.1981r.): pałac i park.
Informacje praktyczne i dojazd:
Do Leszczyn można dojechać z Gliwic autobusem KZK GOP nr 194, autobusy jeżdżą w dni robocze i wolne, niestety od 2008 r. liczba kursów została znacznie ograniczona. W Leszczynach zatrzymują się również pociągi relacji Katowice – Rybnik. Osobom planującym podróż samochodem proponuję dojazd z Gliwic: DK 78 w kierunku Rybnika do Nieborowic, tam skręcamy w lewo w lokalną drogę do Knurowa, na pierwszym skrzyżowaniu przejeżdżamy na wprost i dalej prosto DK 924 w kierunku Żor, jedziemy przez dzielnice Knurowa: Krywałd i Szczygłowice, a następnie dzielnice Czerwionki-Leszczyn: Czuchów i Czerwionka. Na końcu Czerwionki odbijamy w prawo z DK 924 w ul. Armii Krajowej prowadzącą do Leszczyn. Na skrzyżowaniu w Leszczynach skręcamy w prawo w ul. Ks. Pojdy, przy której znajduje się pałac. Dokładny adres: ul. Ks. Pojdy 35. W jedną stronę około 23 km. Samochód można zostawić na niewielkim parkingu przed pałacem, lub kilkaset metrów dalej przy supermarkecie.
Damian Dąbrowski
Kwiecień 2009 r., aktualizacja grudzień 2025 r.
Dwór w 2009 roku
